Öz
Sonuç:
İçselleştirme ve dışsallaştırma bozukluğu olan ergenlerin genel ve özel adil dünya inançlarının farklılık gösterdiği görülmektedir. Güvenli bağlanmanın dünyanın daha adil bir yer olarak algılanması ile ilişkisinin olduğu söylenebilir. Ayrıca çocukluk çağı travmalarının ergenlerin adil dünya inançlarını olumsuz yönde etkilediği görülmektedir. Adil dünya inancının psikiyatrik bozukluklarda ve psikoterapötik yaklaşımlardaki rolünün anlaşılması için ileri çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Bulgular:
İçselleştirme bozukluğu olan ergenlerde dışsallaştırma bozukluğu grubuna göre ADİ-Ö ve ADİ-G skorları düşük olarak saptandı. Güvenli bağlanma stiline sahip ergenlerin hem ADİ-Ö hem de ADİ-G’de en yüksek puanlara, korkulu bağlanma stiline sahip ergenlerin ADİ-Ö’de en düşük puanlara ve endişeli bağlanma stiline sahip ergenlerin ADİ-Ö’de en düşük puanlara sahip olduğu saptandı. Çocukluk çağı travmaları hem ADİ-Ö hem de ADİ-G ile ters ilişkili olarak saptandı.
Gereç ve Yöntem:
Çalışmaya bir üniversite hastanesinin ergen ünitesine başvuran 250 ergen hasta dahil edildi. Tanılar içselleştirme ve dışsallaştırma bozukluk grupları olarak kategorize edildi. Katılımcılar, adil dünya inancını değerlendirmek için ADİ-özel (Ö) ve ADİ-genel (G), çocukluk çağı travmalarını tipini ve şiddetini değerlendirmek için Çocukluk Çağı travmaları Ölçeği-Kısa Formu ve bağlanma tiplerini ölçmek için Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-Revize Formu kullanıldı. Ölçekler arası ilişkiler ve gruplar arası karşılaştırmalar yapıldı.
Amaç:
Ergenlik dönemi kişilerin kendileri ve dünyayı bütünlüklü olarak anlamakta temel ve önemli bilişler geliştirdiği bir dönemdir. Adil dünya inancı (ADİ) bu bilişlerden biri olup, kişinin dünyayı adil veya adaletsiz bir yer olarak algılayıp algılamadıkları ile ilgidir. Bu çalışmada, klinik örneklemdeki ergenlerde adil dünya inancının, bağlanma biçimleri ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ergenlik, sadece dünya inançları, içsel bozukluklar, dışsal bozukluk çocukluk travması, bağlanma stilleri
Kaynakça
Dalbert C. Beliefs in a just world as a buffer against anger.Soc Justice Res. 2002;15:123-45.
Dalbert C, Stoeber J. The belief in a just world and distress at school. Soc Psychol Educ. 2005;8:123-35.
Furnham A. Just world beliefs in an unjust society: A cross cultural comparison. Eur J Soc Psychol. 1985;15:363-6.
Lerner MJ. The Belief in a Just World: A Fundamental Delusion. Plenum; 1980.
Nartova-Bochaver S, Donat M, Rüprich C. Subjective Well-Being From a Just-World Perspective: A Multi-Dimensional Approach in a Student Sample. Front Psychol. 2019;10:1739.
Dalbert C. Belief in a Just World, Well-Being, and Coping with an Unjust Fate. In: ; 1998:87-105.
Calhoun LG, Cann A, Tedeschi RG, McMillan J. Traumatic events and generational differences in assumptions about a just world. J Soc Psychol. 1998;138:789-91.
Kılınç S, Torun F. Adil Dünya İnancı. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2011;3:1-14.
Gökler Danişman I, Berberoğlu E. Suça yönelen ergenlerde, çocukluk döneminde örseleyici yaşantılara maruz kalma düzeyi ile adil dünya inancı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Derg. 2016;17:111-9.
Astanina NB. Belief in a Just World as a Correlate of Psychological Well-being. Clin Psychol Spec Educ. 2016;5:26-38.
Valiente C, Espinosa R, Vázquez C, Cantero D, Fuentenebro F. World assumptions in psychosis: do paranoid patients believe in a just world? J Nerv Ment Dis. 2010;198:802-6.
Dalbert C. The world is more just for me than generally: About the personal belief in a just world scale’s validity. Soc Justice Res. Published online 1999;79-98.
Göregenli M. Assessments, attitudes, and experiences related to violence, maltreatment, and torture. İşkencenin önlenmesinde hukukçuların rolü projesi raporu. İzmir Barosu Yayınları. 2003;68-74.
Yalcin ZS. Effects of ambivalent sexism, locus of control, empathy, and belief in a just world on attitudes toward rape victims. Published online 2006.
Sakallı N, Yalçın ZS, Glick P. Ambivalent Sexism, Belief in a Just World, and Empathy as Predictors of Turkish Students’ Attitudes Toward Rape Victims. Sex Roles. 2007;57:889-95.
Şar V, Öztürk E, İkikardeş E. Validity and Reliability of the Turkish Version of Childhood Trauma Questionnaire. Turkiye Klin J Med Sci. 2012;32:1054-63.
Brennan KA, Clark CL, Shaver PR. Attachment theory and close relationships. In: Simpson J., Rholes W., eds. Attachment Theory and Close Relationships. Guilford; 1998:46-76.
Selçuk E, Günaydın G, Sümer N, Uysal A. Yetişkin bağlanma boyutları için yeni bir ölçüm: Yakın ilişkilerde yaşantılar envanteri-II’nin Türk örnekleminde psikometrik açıdan değerlendirilmesi. Türk Psikol Yazıları. 2005;8:1-11.
Bartholomew K, Horowitz LM. Attachment styles among young adults: a test of a four-category model. J Pers Soc Psychol. 1991;61:226-44.
Lench HC, Chang ES. Belief in an unjust world: when beliefs in a just world fail. J Pers Assess. 2007;89:126-35.
Uğur D, Akgün S. Bireysel ve Genel Adil Dünya İnancinin Depresyon İle İlişkisi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Derg. 2015;6:103-16.
De Bellis MD, Zisk A. The biological effects of childhood trauma. Child Adolesc Psychiatr Clin N Am. 2014;23:185-222.
Heim C, Nemeroff CB. The role of childhood trauma in the neurobiology of mood and anxiety disorders: preclinical and clinical studies. Biol Psychiatry. 2001;49:1023-39.
Cohen JR, Menon SV, Shorey RC, Le VD, Temple JR. The distal consequences of physical and emotional neglect in emerging adults: A person-centered, multi-wave, longitudinal study. Child Abuse Negl. 2017;63:151-61.
Van Vlierberghe L, Braet C, Bosmans G, Rosseel Y, Bögels S. Maladaptive Schemas and Psychopathology in Adolescence: On the Utility of Young’s Schema Theory in Youth. Cognit Ther Res. 2010;34:316-32.
McGee R, Wolfe D, Olson J. Multiple maltreatment, attribution of blame, and adjustment among adolescents. Dev Psychopathol. 2001;13:827-46.
Wickham S, Bentall R. Are Specific Early-Life Adversities Associated With Specific Symptoms of Psychosis?: A Patient Study Considering Just World Beliefs as a Mediator. J Nerv Ment Dis. 2016;204:606-13.
Hart J, Shaver PR, Goldenberg JL. Attachment, self-esteem, worldviews, and terror management: evidence for a tripartite security system. J Pers Soc Psychol. 2005;88:999-1013.
Skarżyńska K, Radkiewicz P. Adult attachment styles and negativistic beliefs about the social world: The role of self-image and other-image. Polish Psychol Bull. 2014;45:511-20.
Umemura T, Šerek J. Different Developmental Pathways from Parental Warmth to Adolescents’ Trust in Peers and Politicians: Mediating Roles of Adolescent–Parent Attachment and Belief in a Just World. Soc Justice Res. 2016;29:186-205.
