COVID-19 Sırasında Çocuk ve Ergen Psikiyatri Başvurularında Değişen Eğilimler: Türkiye’deki Üçüncü Basamak Bir Merkezde Geriye Dönük Kesitsel Bir Çalışma

Esra Hoşoğlu; Bedia Sultan Önal; Berkan Şahin

doi:10.4274/tjcamh.galenos.2021.62533

COVID-19 Sırasında Çocuk ve Ergen Psikiyatri Başvurularında Değişen Eğilimler: Türkiye’deki Üçüncü Basamak Bir Merkezde Geriye Dönük Kesitsel Bir Çalışma

PDF

Özgün Araştırma

COVID-19 Sırasında Çocuk ve Ergen Psikiyatri Başvurularında Değişen Eğilimler: Türkiye’deki Üçüncü Basamak Bir Merkezde Geriye Dönük Kesitsel Bir Çalışma

Turk J Child Adolesc Ment Health 2022;29(2):100-106 DOI: 10.4274/tjcamh.galenos.2021.62533

, ,

PDF

İzin

Öz

Amaç:

Koronavirüs pandemi sürecinin sonucu olarak sağlık hizmetlerinde çeşitli aksaklıklar olduğu, diğer tüm sağlık hizmetlerinde olduğu gibi ruh sağlığı hizmetlerine başvuruda ve bu hizmetlerin sunumunda çeşitli değişiklikleri beraberinde getirdiği bilinmektedir. Pandemi sırasında çocuk ve ergen psikiyatrisi başvuruları hakkında sınırlı veri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, pandemi sürecinde çocuk ve ergen psikiyatrisi poliklinik başvurularının özelliklerini ve eğilimi araştırmak ve 2019 yılının benzer dönemiyle karşılaştırmaktır.

Gereç ve Yöntem:

Çalışma üçüncü basamak bir hastaneye randevu ile kabul edilen denekleri içeren geriye dönük kesitsel bir çalışmaydı. Çalışmanın verileri elektronik tıbbi kayıtlardan toplandı. 2019 ve 2020 yılının üç ayının (Eylül, Ekim, Kasım) başvuruları gözden geçirildi. Her çocuk ve ergen için başvuru sırasındaki psikiyatrik tanı (ICD 10’a göre) ve klinik bilgiler (yaş ve yer kategorisi dahil) değerlendirildi.

Bulgular:

Pandemi döneminde pandemi öncesi döneme göre toplam başvuru sayısında anlamlı azalma saptandı (p<0,001). Pandemi döneminde ergen yaş grubu ve kız cinsiyet başvuru oranında artış tespit edildi. Tanı dağılımı incelendiğinde obsesif kompülsif bozukluk (p=0,002), anksiyete bozuklukları (p<0,001) ve konuşma ve dil bozukluğu (p<0,001) tanıları daha sıktı. Bu üç bozukluğun başvuru oranı pandemi öncesi döneme göre anlamlı olarak artmıştır. Buna karşın dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve özgül öğrenme bozukluğu tanılarının oranları pandemi öncesi döneme göre anlamlı olarak düşük bulundu.

Sonuç:

Son araştırmalar pandemi döneminde psikiyatrik sorunların arttığını saptamasına rağmen, edindiğimiz bulgular çocuk ve ergen psikiyatri polikliniğine başvuruların azaldığını göstermektedir. Bulgularımız aynı zamanda kız cinsiyetin ve ergen yaş grubunun ruhsal sorunlar açısından pandemiye karşı daha duyarlı olabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, pandemi, çocuk ve ergen, psikiyatrik başvuru, anksiyete bozuklukları

Kaynakça

1

WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard. World Health Organization. https://covid19.who.int/ (Accessed on 2th January 2021)

2

Genel Koronavirus Tablosu. T.C Sağlık Bakanlığı. https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66935/genel-koronavirus-tablosu.html (Accessed on 24th April 2021).

3

2 Gün Sokağa Çıkma Yasağı Bu Gece Saat 24.00 İtibarıyla Sona Eriyor. T.C İçişleri Bakanlığı. https://www.icisleri.gov.tr/2-gun-sokaga-cikma-yasagi (Accessed on 24th April 2021).

4

Guidance, Red, amber and green list rules for entering England. https://www.gov.uk/guidance/transport-measures-to-protect-the-uk-from-variant-strains-of-covid-19 (Accessed on 24th April 2021).

5

Öğütlü H. Turkey’s response to COVID-19 in terms of mental health. Ir J Psychol Med. 2020;37:222-225.

6

RAM ve Sağlık Kurulu Raporlarının Süreleri Uzatıldı. Türkiye Down Sendromu Derneği. https://www.downturkiye.org/ram-ve-saglik-kurulu-raporlarinin-sureleri-uzatildi (Accessed on 24th April 2021).

7

Hoşoğlu E, Şahin B, Önal BS, Baki Yıldırım S. Anxiety states and knowledge of COVID-19 among pregnant women during the pandemic in Turkey–a cross-sectional study. Eur J Clin Exp Med. 2021;19:10-17.

8

Birkmeyer JD, Barnato A, Birkmeyer N, Bessler R, Skinner J. The Impact Of The COVID-19 Pandemic On Hospital Admissions In The United States: Study examines trends in US hospital admissions during the COVID-19 pandemic. Health Aff (Mildwood). 2020;39:2010-2017.

9

Gonçalves-Pinho M, Mota P, Ribeiro J, Macedo S, Freitas A. The impact of COVID-19 pandemic on psychiatric emergency department visits–a descriptive study. Psychiatr Q. 2020;92:621-631.

10

Clerici M, Durbano F, Spinogatti F, Vita A, De Girolamo G, Micciolo R. Psychiatric hospitalization rates in Italy before and during COVID-19: did they change? An analysis of register data. Ir J Psychol Med. 2020;37:283-290.

11

Cui Y, Li Y, Zheng Y. Mental health services for children in China during the COVID-19 pandemic: results of an expert-based national survey among child and adolescent psychiatric hospitals. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2020;29:743-748.

12

Williams PCM, Howard-Jones AR, Hsu P, Palasanthiran P, Gray PE, McMullan BJ, Britton PN, Bartlett AW. SARS-CoV-2 in children: spectrum of disease, transmission and immunopathological underpinnings. Pathology. 2020;52:801-808.

13

Ashikalli L, Carroll W, Johnson C. The indirect impact of COVID-19 on child health. Paediatr Child Health (Oxford). 2020;30:430-437.

14

De Miranda DM, da Silva Athanasio B, de Sena Oliveira AC, Silva ACS. How is COVID-19 pandemic impacting mental health of children and adolescents? Int J Disaster Risk Reduct. 2020;51:101845.

15

Brooks SK, Webster RK, Smith LE, Woodland L, Wessely S, Greenberg N, Rubin GJ. The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence. Lancet. 2020;395:912-920.

16

Capuzzi E, Di Brita C, Caldiroli A, Colmegna F, Nava R, Buoli M, Clerici M. Psychiatric emergency care during Coronavirus 2019 (COVID 19) pandemic lockdown: results from a Department of Mental Health and Addiction of northern Italy. Psychiatry Res. 2020;293:113463.

17

Ferrando SJ, Klepacz L, Lynch S, Shahar S, Dornbush R, Smiley A, Miller I, Tavakkoli M, Regan J, Bartell A. Psychiatric emergencies during the height of the COVID-19 pandemic in the suburban New York City area. J Psychiatr Res. 2020;136:552-559.

18

Tromans S, Chester V, Harrison H, Pankhania P, Booth H, Chakraborty N. Patterns of use of secondary mental health services before and during COVID-19 lockdown: observational study. BJPsych Open. 2020:6:e117.

19

Varga TV, Bu F, Dissing AS, Elsenburg LK, Bustamante JJH, Matta J, van Zon SKR, Brouwer S, Bültmann U, Fancourt D, Hoeyer K, Goldberg M, Melchior M, Strandberg-Larsen K, Zins M, Clotworthy A, Rod NH. Loneliness, worries, anxiety, and precautionary behaviours in response to the COVID-19 pandemic: a longitudinal analysis of 200,000 Western and Northern Europeans. Lancet Reg Health Eur. 2021;2:100020.

20

Carmo RF, Nunes BE, Machado MF, Armstrong AC, Souza CD. Expansion of COVID-19 within Brazil: the importance of highways. J Travel Med. 2020;27:taaa106.

21

Paus T, Keshavan M, Giedd JN. Why do many psychiatric disorders emerge during adolescence? Nat Rev Neurosci. 2008;9:947-957.

22

Guessoum SB, Lachal J, Radjack R, Carretier E, Minassian S, Benoit L, Moro MR. Adolescent psychiatric disorders during the COVID-19 pandemic and lockdown. Psychiatry Res. 2020;291:113264.

23

Chen F, Zheng D, Liu J, Gong Y, Guan Z, Lou D. Depression and anxiety among adolescents during COVID-19: A cross-sectional study. Brain Behav Immun. 2020;88:36-38.

24

Liu S, Liu Y, Liu Y. Somatic symptoms and concern regarding COVID-19 among Chinese college and primary school students: A cross-sectional survey. Psychiatry Res. 2020;289:113070.

25

Duan L, Shao X, Wang Y, Huang Y, Miao J, Yang X, Zhu G. An investigation of mental health status of children and adolescents in china during the outbreak of COVID-19. J Affect Disord. 2020;275:112-118.

26

Altemus M, Sarvaiya N, Epperson CN. Sex differences in anxiety and depression clinical perspectives. Front Neuroendocrinol. 2014;35:320-330.

27

Zhang J, Shuai L, Yu H, Wang Z, Qiu M, Lu L, Cao X, Xia W, Wang Y, Chen R. Acute stress, behavioural symptoms and mood states among school-age children with attention-deficit/hyperactive disorder during the COVID-19 outbreak. Asian J Psychiatr. 2020;51:102077.

28

Bobo E, Lin L, Acquaviva E, Caci H, Franc N, Gamon L, Picot MC, Pupier F, Speranza M, Falissard B, Purper-Ouakil D. How do children and adolescents with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) experience lockdown during the COVID-19 outbreak? Encephale. 2020;46:85-92.

29

American Psychiatric Association, APA. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5), (5th ed.) Arlington, VA; American Psychiatric Association; 2013.

30

Madigan S, McArthur BA, Anhorn C, Eirich R, Christakis DA. Associations between screen use and child language skills: A systematic review and meta-analysis. JAMA Pediatr. 2020;174:665-675.

31

Westrupp EM, Bennett C, Berkowitz T, Youssef GJ, Toumbourou JW, Tucker R, Andrews FJ, Evans S, Teague SJ, Karantzas GC, Melvin GM, Olsson C, Macdonald JA, Greenwood CJ, Mikocka-Walus A, Hutchinson D, Fuller-Tyszkiewicz M, Stokes MA, Olive L, Wood AG, McGillivray JA, Sciberras E. Child, parent, and family mental health and functioning in Australia during COVID-19: Comparison to pre-pandemic data. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2021;1-14.

32

Xie X, Xue Q, Zhou Y, Zhu K, Liu Q, Zhang J, Song R. Mental health status among children in home confinement during the coronavirus disease 2019 outbreak in Hubei Province, China. JAMA Pediatr. 2020;174:898-900.

33

Zhou SJ, Zhang LG, Wang LL, Guo ZC, Wang JQ, Chen JC, Liu M, Chen X, Chen JX. Prevalence and socio-demographic correlates of psychological health problems in Chinese adolescents during the outbreak of COVID-19. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2020;29:749-758.

34

Chatterjee SS, Malathesh Barikar C, Mukherjee A. Impact of COVID-19 pandemic on pre-existing mental health problems. Asian J Psychiatr. 2020;51:102071.

35

Shafran R, Coughtrey A, Whittal M. Recognising and addressing the impact of COVID-19 on obsessive-compulsive disorder. Lancet Psychiatry. 2020;7:570-572.

36

Schwartz-Lifshitz M, Basel D, Lang C, Hertz-Palmor N, Dekel I, Zohar J, Gothelf D. Obsessive compulsive symptoms severity among children and adolescents during COVID-19 first wave in Israel. J Obsessive Compuls Relat Disord. 2021;28:100610.

37

Tanir Y, Karayagmurlu A, Kaya İ, Kaynar TB, Türkmen G, Dambasan BN, Meral Y, Coşkun M. Exacerbation of obsessive compulsive disorder symptoms in children and adolescents during COVID-19 pandemic. Psychiatry Res. 2020;293:113363.