COVID-19 Salgını Sırasında Çocuk ve Ergenlerde Telepskiyatri Uygulamaları: Olgu Serisi ve Kısa Derleme

Sefa Coşğun; Eray Fadıloğlu

doi:10.4274/tjcamh.galenos.2021.96967

COVID-19 Salgını Sırasında Çocuk ve Ergenlerde Telepskiyatri Uygulamaları: Olgu Serisi ve Kısa Derleme

PDF

Derleme

COVID-19 Salgını Sırasında Çocuk ve Ergenlerde Telepskiyatri Uygulamaları: Olgu Serisi ve Kısa Derleme

Turk J Child Adolesc Ment Health 2021;28(1):4-8 DOI: 10.4274/tjcamh.galenos.2021.96967

,

PDF

İzin

Öz

Bütün dünyayı etkileyen Koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) salgının çocuk ve ergenler üzerinde ciddi etkileri olmuştur. Salgınla beraber bir kısım çocuk ve ergende psikiyatrik bozukluklar ortaya çıkmış, öncesinde psikiyatrik semptomları olanlarda alevlenmeler görülmüştür. Salgın kapsamında Şiddetli akut solunum sendromu koronavirüs-2 (SARS-CoV-2) virüsünün yayılımını engellemek için alınan önlemler ve sağlık sisteminde yapılan değişiklikler ile çocuk ve ailelerin ruh sağlığı hizmetlerine ulaşmaları oldukça zorlaşmıştır. Bu süreçte tüm dünyada telepsikiyatri uygulamalarının kullanımı yaygınlaşmış, çevrimiçi platformlar aracılığıyla çocuklara ve ailelere çeşitli hizmetler sunulmuştur. Ülkemizdeki yayın dizini incelendiğinde çocuk ve ergenlerdeki telepsikiyatri uygulamaları ile ilgili kısıtlı sayıda yazıya denk gelinmiştir. Bu yazıda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Otizm Spektrum Bozukluğu, Majör Depresyon Bozukluğu, Madde Kullanım Bozukluğu tanıları almış dört olgunun telepsikiyatri ile takibi sunulmuş, literatür incelenerek ileride yapılacak düzenlemeler için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, pandemi, telepsikiyatri, çocuk, ergen, olgu serisi

Kaynakça

1

Ercan ES, Polanczyk G, Akyol Ardıc U, Yuce D, Karacetın G, Tufan AE, Tural U, Aksu H, Aktepe E, Rodopman Arman A, Başgül S, Bılac O, Coşkun M, Celık GG, Karakoc Demırkaya S, Dursun BO, Durukan İ, Fidan T, Perdahlı Fiş N, Gençoğlan S, Gökçen C, Görker I, Görmez V, Gündoğdu ÖY, Gürkan CK, Hergüner S, Tural Hesapçıoğlu S, Kandemir H, Kılıç BG, Kılınçaslan A, Mutluer T, Nasiroğlu S, Özel Özcan Ö, Öztürk M, Öztop D, Yalın Sapmaz S, Süren S, Şahin N, Yolga Tahıroglu A, Toros F, Ünal F, Vural P, Perçinel Yazıcı İ, Yazıcı KU, Yıldırım V, Yulaf Y, Yüce M, Yüksel T, Akdemir D, Altun H, Ayık B, Bilgic A, Hekim Bozkurt Ö, Demirbaş Çakır E, Çeri V, Üçok Demir N, Dinç G, Irmak MY, Karaman D, Kınık MF, Mazlum B, Memik NÇ, Foto Özdemir D, Sınır H, Ince Taşdelen B, Taşkın B, Uğur Ç, Uran P, Uysal T, Üneri Ö, Yilmaz S, Seval Yılmaz S, Açıkel B, Aktaş H, Alaca R, Alıç BG, Almaidan M, Arı FP, Aslan C, Atabay E, Ay MG, Aydemir H, Ayrancı G, Babadagı Z, Bayar H, Çon Bayhan P, Bayram Ö, Dikmeer Bektaş N, Berberoğlu KK, Bostan R, Arıcı Canlı M, Cansız MA, Ceylan C, Coşkun N, Coşkun S, Çakan Y, Demir İ, Demir N, Yıldırım Demirdöğen E, Doğan B, Dönmez YE, Dönder F, Efe A, Eray Ş, Erbilgin S, Erden S, Ersoy EG, Eseroğlu T, Kına Fırat S, Eynallı Gök E, Güler G, Güles Z, Güneş S, Güneş A, Günay G, Gürbüz Özgür B, Güven G, Çelik Göksoy Ş, Horozcu H, Irmak A, Işık Ü, Kahraman Ö, Kalaycı BM, Karaaslan U, Karadağ M, Kılıc HT, Kılıçaslan F, Kınay D, Kocael Ö, Bulanık Koç E, Kadir Mutlu R, Lushi-Şan Z, Nalbant K, Okumus N, Özbek F, Akkuş Özdemir F, Özdemir H, Özkan S, Yıldırım Özyurt E, Polat B, Polat H, Sekmen E, Sertçelik M, Sevgen FH, Sevince O, Süleyman F, Shamkhalova Ü, Eren Şimşek N, Tanır Y, Tekden M, Temtek S, Topal M, Topal Z, Türk T, Uçar HN, Uçar F, Uygun D, Uzun N, Vatansever Z, Yazgılı NG, Miniksar Yıldız D, Yıldız N. The prevalence of childhood psychopathology in Turkey: a cross-sectional multicenter nationwide study (EPICPAT-T). Nord J Psychiatry. 2019;73:132-140.

2

Michalski DS, Kohout JL. The State of the Psychology Health Service Provider Workforce. Am Psychol. 2011;66:825-834.

3

Savin D, Glueck DA, Chardavoyne J, Yager J, Novins DK. Bridging cultures: Child psychiatry via videoconferencing. Child Adolesc Psychiatr Clin N Am. 2011;20:125-134.

4

Wittson CL, Benschoter R. Two-way television: helping the Medical Center reach out. Am J Psychiatry. 1972;129:624-627.

5

Crum KI, Comer JS. Using synchronous videoconferencing to deliver family-based mental healthcare. J Child Adolesc Psychopharmacol. 2016;26:229-234.

6

Myers K, Cain S; Work Group on Quality Issues; American Academy of Child and Adolescent Psychiatry Staff. Practice parameter for telepsychiatry with children and adolescents. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2008;47:1468-1483.

7

LL Carlisle. Child and Adolescent Telemental Health. In: Mayers K, Turvey CL, eds. Telemental Health: Clinical, Technical, and Administrative Foundations for Evidence-Based Practice. Waltham MA; Elsevier; 2013:197-221.

8

Rajkumar RP. COVID-19 and mental health: A review of the existing literature. Asian J Psychiatr. 2020;52:102066.

9

Chen JA, Chung WJ, Young SK, Tuttle MC, Collins MB, Darghouth SL, Longley R, Levy R, Razafsha M, Kerner JC, Wozniak J, Huffman JC. COVID-19 and telepsychiatry: Early outpatient experiences and implications for the future. Gen Hosp Psychiatry. 2020;66:89-95.

10

Dursun OB, Turan B, Gulsen M, Karayagmurlu A, Tugce Mustan A, Kutlu A, Rodopman Arman A, Gokcen C, Dogru H, Esin IS, Kaya I, Coskun M, Soylu N, Erbilgin S, Tanır Y. Caring for the most vulnerable: a model for managing maladaptive behavior in children with mental special needs during the COVID-19 pandemic. Telemed J E Health. 2020.

11

Usta MB, Sahin I. Telepsychiatry Practices and Ethical Challenges in the COVID-19 Pandemic. In: Ercan ES, Yektas C, Tufan AE, Bilac O, eds. COVID-19 Pandemic and Child and Adolescent Mental Health, 1st ed. Ankara; Turkiye Klinikleri; 2020:136-140.

12

Karaş H. İyi Telepsikiyatri Uygulaması için Öneriler. Türkiye Psikiyatri Derneği. Erişim: https://www.psikiyatri.org.tr/2151/iyi-telepsikiyatri-uygulamasi-icin-oneriler

13

Yorulmaz O, Derin S, Yorulmaz EG, Gültekin G, Baş S. Çevrimiçi Psikolojik Müdahale ve Uygulamalar için Telepsikoloji Kılavuzu. 2020. Erişim: https://www.psikolog.org.tr/tr/files/folder/telepsikoloji-kilavuzu-x150.pdf

14

Scott Kruse C, Karem P, Shifflett K, Vegi L, Ravi K, Brooks M. Evaluating barriers to adopting telemedicine worldwide: A systematic review. J Telemed Telecare. 2018;24:4-12.

15

Biederman J, Faraone SV. The effects of attention-deficit/hyperactivity disorder on employment and household income. MedGenMed. 2006;8:12.

16

Cortese S, Asherson P, Sonuga-Barke E, Banaschewski T, Brandeis D, Buitelaar J, Coghill D, Daley D, Danckaerts M, Dittmann RW, Doepfner M, Ferrin M, Hollis C, Holtmann M, Konofal E, Lecendreux M, Santosh P, Rothenberger A, Soutullo C, Steinhausen HC, Taylor E, Van der Oord S, Wong I, Zuddas A, Simonoff E; European ADHD Guidelines Group. ADHD management during the COVID-19 pandemic: guidance from the European ADHD Guidelines Group. Lancet Child Adolesc Heal. 2020;4:412-414.

17

Katzmann J, Hautmann C, Greimel L, Imort S, Pinior J, Scholz K, Döpfner M. Behavioral and nondirective guided self-help for parents of children with externalizing behavior: mediating mechanisms in a head-to-head comparison. J Abnorm Child Psychol. 2017;45:719-730.

18

Mandell DS, Listerud J, Levy SE, Pinto-Martin JA. Race differences in the age at diagnosis among medicaid-eligible children with autism. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2002;41:1447-1453.

19

Colizzi M, Sironi E, Antonini F, Ciceri ML, Bovo C, Zoccante L. Psychosocial and behavioral impact of COVID-19 in autism spectrum disorder: An online parent survey. Brain Sci. 2020;10:341.

20

Pardo CA, Vargas DL, Zimmerman AW. Immunity, neuroglia and neuroinflammation in autism. Int Rev Psychiatry. 2005;17:485-495.

21

Farhoudian A, Baldacchino A, Clark N, Gerra G, Ekhtiari H, Dom G, Mokri A, Sadeghi M, Nematollahi P, Demasi M, Schütz C, Hashemian S, Tabarsi P, Galea-Singer S, Carrà G, Clausen T, Kouimtsidis C, Tolomeo S, Radfar SR, Razaghi E. COVID-19 and Substance Use Disorders as Brain Diseases: Recommendations to a Comprehensive Healthcare Response. An International Society of Addiction Medicine (ISAM) Practice and Policy Interest Group Position Paper. Basic Clin Neurosci J. 2020;11:133-150.