Öz
Amaç
Ebeveynlerin çocuklarının dijital materyallerini sosyal medyada paylaşma eylemi, “sharenting” olarak adlandırılmakta ve giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışma, anne ve babaların paylaşımcı ebeveynlik davranışlarını ve risk algılarını değerlendirmeyi, karşılaştırmayı ve aralarındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntem
Çalışma,genel pediatri bölümüne başvuran, 0-12 yaş arası çocuğu olan 320 ebeveynle gerçekleştirilmiştir. Ebeveynler, çocuk ve ergen psikiyatristleri tarafından hazırlanan bir anketi tamamlamıştır. Anket aracılığıyla ebeveynlerin sosyal medya kullanımı ve paylaşımlarıyla ilgili davranışları ve risk algılarına ilişkin veriler toplanmıştır.
Bulgular
Bulgular, ebeveynlerin %92’sinin aktif Instagram/Facebook hesaplarına sahip olduğunu ve yaklaşık %70’inin çocuklarının gönderilerini bu platformlarda paylaştığını ortaya koymuştur. Çoğu ebeveyn, çocuklarının fotoğraflarını genellikle özel günlerde dijital bir anı kaydı oluşturmak amacıyla paylaşmıştır. Ancak, ebeveynlerin %19’unun isim/konum bilgilerini paylaşması ve %8,7’sinin çocuklarının yarı çıplak fotoğraflarını yayınlaması gibi endişe verici eğilimler belirlenmiştir. Ebeveynlerin %66’sı paylaşım yapmadan önce çocuklarının iznini almanın gerekli olduğunu düşünürken, neredeyse yarısı (%49,8) sharenting’i potansiyel olarak riskli olarak algılamıştır. Önemli bir bulgu olarak, sharenting’i riskli bulmayan ebeveynlerin çocuklarının yarı çıplak fotoğraflarını paylaşma olasılığı daha yüksekti. Ebeveynler arasında farklılıklar gözlenmiştir; anneler çocuklarının içeriklerini paylaşmaya daha meyilliyken (p=0,003), babaların herkese açık hesaplara sahip olma (p=0,000) ve yarı çıplak fotoğraflar paylaşma (p=0,007) olasılığı daha yüksektir. Dahası, babalar annelere kıyasla paylaşımla ilişkili önemli ölçüde daha düşük risk algısı sergilemiştir (p=0,029).
Sonuç
Bu bulgular, sharenting’in birçok ebeveyn için günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesine rağmen, çevrimiçi gizlilik ve çocuklar için olası uzun vadeli sonuçlar konusunda daha fazla farkındalığa ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Kültürel normlar, dijital okuryazarlık ve ebeveynlik stilleri, ebeveynlerin sharenting’e nasıl yaklaştığını etkileyebilir. Sonuç olarak, çalışma ebeveynlerin sharenting ile ilişkili olası riskler konusunda farkındalıklarının artırılmasının önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çocuklar, ebeveynler, risk, paylaşan ebeveynlik, sosyal media
Kaynakça
Leckart S. The Facebook-free baby. Wall Street Journal. 2012 Jan 1. Available from: https://www.researchgate.net/publication/263565477_The_Facebook-Free_Baby
Collins English Dictionary. Sharenting: definition and meaning. London: Harper Collins Publishers; 2022. Available from: https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/sharenting
Livingstone S. What do parents think, and do, about their children’s online privacy? London: London School of Economics and Political Science; 2022. Available from: https://www.lse.ac.uk/website-assets/research/what-do-parents-think-and-do-about-their-childrens-online-privacy
Marasli M, Suhendan E, Yilmazturk NH, Cok F. Parents’ shares on social networking sites about their children: sharenting. Anthropol. 2016;24:399-406.
Kopecky K, Szotkowski R, Aznar-Díaz I, Romero-Rodríguez JM. The phenomenon of sharenting and its risks in the online environment: experiences from Czech Republic and Spain. Child Youth Serv Rev. 2020;110:104812.
Bartholomew MK, Schoppe-Sullivan SJ, Glassman M, Kamp Dush CM, Sullivan JM. New parents’ Facebook use at the transition to parenthood. Fam Relat. 2012;61:455-469.
Clark SJ, Kauffman AD, Singer DC, Matos‑Moreno A, Davis MM. Parents on social media: likes and dislikes of sharenting. C.S. Mott Children’s Hospital National Poll on Children’s Health, University of Michigan. 23(2). Available from: https://mottpoll.org/reports-surveys/parents-social-media-likes-and-dislikes-sharenting
Brosch A. When the child is born into the internet: sharenting as a growing trend among parents on Facebook. New Educ Rev. 2016;43:225-235.
Kumar P. The modern day baby book: enacting good mothering and stewarding privacy on Facebook. Proc ACM Conf Comput Sup Coop Work Soc Comput. 2015;Canada:1302-12. Available from: https://dl.acm.org/doi/abs/10.1145/2675133.2675149
Blum-Ross A, Livingstone S. “Sharenting,” parent blogging, and the boundaries of the digital self. Popul Commun. 2017;15:110-125.
Archer C, Kao KT. Mother, baby and Facebook makes three: does social media provide social support for new mothers? Media Int Aust. 2018;168:122-139.
Battersby L. Millions of social media photos found on child exploitation sharing sites. Sydney Morning Herald. 2015. Available from: https://www.smh.com.au/national/millions-of-social-media-photos-found-on-child-exploitation-sharing-sites-20150929-gjxe55.html
O’Neill J. The disturbing Facebook trend of stolen kids photos. Yahoo Lifestyle. 2015.
Steinberg SB. Sharenting: children’s privacy in the age of social media. Emory Law J. 2017;66:839-884.
Haley K. Sharenting and the (potential) right to be forgotten. Ind Law J. 2020;95:1005-1020.
Kılıç BO, Kılıç S, Ulukol B. Exploring the relationship between social media use, sharenting practices, and maternal psychological well-being. Arch Pediatr. 2024;31:519-526.
Ocakoğlu F, Ocakoğlu B, Mutlu C, Duran B, Gunes A, Tunçtürk M. Why ‘sharenting’? Is it related to parents’ or children’s psychiatric symptoms? Turk J Child Adolesc Ment Health. 2023;30:44-52.
Morris MR. Social networking site use by mothers of young children. In: Proceedings of the 17th ACM Conference on Computer Supported Cooperative Work & Social Computing; 2014 Feb 15-19; Baltimore, MD, USA. New York: ACM; 2014. p. 1272-1282. Available from: https://www.researchgate.net/publication/261961019_Social_Networking_Site_Use_by_Mothers_of_Young_Children
Ranzini G, Newlands G, Lutz C. Sharenting, peer influence, and privacy concerns: a study on the Instagram-sharing behaviors of parents in the United Kingdom. Soc Media Soc. 2020;6:2056305120978376.
Barnes R, Potter A. Sharenting and parents’ digital literacy: an agenda for future research. Commun Res Pract. 2020;7:6-20.
