ÖZ
Amaç
Madde kötüye kullanımı hem bireyi hem de toplumu etkileyen ciddi bir halk sağlığı sorunu olup madde kullanımına bağlı ölümlerin ve yeti yitiminin giderek arttığı gösterilmiştir. Ergenlik dönemindeki bireylerin yenilik arama davranışlarının daha yüksek olması ve riskli davranışlarda bulunma sıklığının daha fazla olması, ergenleri madde kötüye kullanımı açısından daha riskli hale getirmektedir. Ancak ülkemizde madde kullanımı nedeniyle yatarak tedavi alan ergenlerin sosyodemografik bilgilerine ait veriler sınırlı düzeydedir. Bu çalışmada Çocuk ve Ergen Madde Tedavi Merkezi yataklı servisinde tedavi alan ergenlerin sosyodemografik ve klinik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Bir bölge ruh sağlığı ve hastalıkları çocuk ve ergen madde tedavi merkezinde Kasım 2017- Ocak 2020 tarihleri arasında madde kullanımı nedeniyle yatarak tedavi gören 54 erkek hastanın kayıtları geriye dönük olarak incelenmiştir. Elde edilen sosyodemografik ve klinik bulgular araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formuna kaydedildi. Normal dağılım gösteren verilerin ortalama ve standart sapma değerleri verildi. Normal dağılım göstermeyen verilerin ortanca, %25 ve %75 değerleri verildi. Kategorik veriler % ve n ile tanımlandı.
Bulgular
Olguların yaş ortanca değeri 17 (%25=16,4; %75=17,4) yıl, madde kullanımına başlama yaş ortanca değeri ise 14 (%25=13; %75=15) yıl olarak tespit edildi. Olguların %77,8’inde birden fazla madde kullanımı olduğu, en sık kullanılan maddelerin sırasıyla esrar (%77,8), ekstazi (%50), uçucu madde (%31,5) olduğu belirlendi. Olguların %80’inde en az bir komorbid psikiyatrik bozukluğun olduğu bulundu. Ayrıca olguların %48,1’inde (n=26) suça karışma, %16,7’sinde (n=9) ise cezaevi öyküsü olduğu tespit edildi.
Sonuç
Ergenler, içinde bulundukları dönemin gelişimsel özellikleri nedeniyle madde kötüye kullanımına daha yatkın olup maddelerin olumsuz etkilerinden daha fazla zarar görmektedirler. Bu nedenle çalışmamızdan elde edilen verilerin madde kullanımını önleme ve tedavi protokollerinin belirlenmesinde faydalı olacağını düşünmekteyiz.
